Danışmanlık ve Tasarım Süreçleri

Herkese yeniden merhaba.

Kafamda hep var olan bu yazıyı (biraz yaptığım işleri anlatacağım, şimdiden söylemekte fayda var) nihayet yazabiliyorum. Biraz da yılın özeti tadında.

Kasım 2017’de tam zamanlı olarak çalıştığım son şirketten istifa edip (hem şirketteki yönetici değişikliği, hem artık danışman olma isteğinden dolayı) o hafta şahıs şirketi kurdum. Hemen hemen bir haftada halloldu. Hiç bilmediğim bir dünyaya (muhasebe, evrak, fatura, devlet işleri, vergi vs.) adım attım bir anda.Tabii bunların hepsinin olmasını sağlayan, yardımcı olan, önümü açan, bana güvenen Umut Gökbayrak’a çok teşekkür ederim. Öncesinde mobil ve web olmak üzere birçok projede freelancer (serbest zamanlı) olarak görev almıştım ama danışmanlık bir bakıma risk alıp başlamak olduğu için anlatmak ve belki de böyle bir şeyi düşünenlere yardımcı olmak istiyorum.

İlk olarak Umut Gökbayrak’ın da bulunduğu danışman ekibi olarak Trendyol’a destek verecektik ve Trendyol’un şu anda Türkiye’nin en büyük teknoloji şirketlerinden biri olduğunu düşünürsek benim için çok çok iyi bir başlangıçtı. Gizlilik sözleşmesinden dolayı Trendyol ile yaptığımız işi hâlâ açıklayamıyor ve görsellerini koyamıyorum ama ekip olarak yaptığımız projenin şirket içinde başarılı bir şekilde kullanıldığı bilgisini alıyoruz. Önce sahaya indik. (Detay veremiyorum) Ekibimiz gerçekten çok iyiydi, analiz süreçlerini DOGUHAN OKUMUS ile birlikte (bağırıyor gibi oldum ama Doğuhan, Medium’a böyle kaydolmuş:) göğüsledik ve ardından wireframeleri (taslak) çizip onay aldık. En sonunda da UI (arayüz) aşamasına geçtim, yazılım ekibine teslim ettim ve tasarım testini de yaptıktan sonra 3 aylık bir süre sonunda başka projelere doğru yol aldım.

CreatorDen, influencer marketing yapan bir startup. Influencer ile firmayı bir araya getiren CreatorDen, müşterilerinin kullandığı yönetim panelini yeniden tasarlamak istiyordu ve benimle iletişime geçtiler. Orada da Doğuhan ile birlikte çalıştık (şu an Creatorden’in Lead Software Developer’ı). Influencer marketing olayını duymuş olsam da çok hakim olduğum bir alan değildi. Önce alana dair araştırmalar yaptık, bilgiler edindik, sonrasında mevcut panel üzerinde kullanıcıların ne gibi zorluklarla karşılaştıklarına baktık. İyileştirmeleri yapıp yeni tasarımla birlikte yazılım ekibine teslim ettim. (Görsel koyamıyorum) Mobil uygulamalarına da birkaç ufak dokunuşum oldu fakat sıfırdan bir uygulama tasarımı yapmadım.

Modacruz’a yine Elevate Studio ekibiyle birlikte danışmanlık verdik. Android uygulamasını tabir-i caizse check-up’a sokarak iyileştirilmesi gereken yerleri düzelttik. Bizzat Modacruz’un kurucusu Melis Güçtaş ile birlikte çalıştık. Kullanıcıların sağladığı datalara bakarak iyileştirmeler yaptık. Tasarımı teslim ettikten sonra başka projelere doğru yol almaya devam ettim.

Fanatik’e Canlı Skor uygulaması, İBB’ye İBB Cep Trafik uygulaması, yeni bir startup olan Wecation’ın tüm tasarım süreçleri (web, logo, mobil uygulamalar) Avusturya’da olan bir yemek siparişi sitesi Habgusta’nın tüm tasarım süreçleri (web, mobil site, mobil uygulamaları) ve birkaç projenin daha işlerinde yer alarak 2018’i bitiriyorum. Şimdi Bakkaldan’ın ve başka büyük bir firmanın tasarım süreçlerini yöneterek yoluma devam ediyorum.

Koca bir yılda yaptıklarımı kısa tutmaya çalışarak anlattım. Biraz uzun oldu belki ya da “öeeeh yeter be anladık” moduna gelmiş olabilirsiniz, bunun için kusura bakmayın lütfen. Şimdi benim gibi tasarım süreçlerini birçok projede yer alarak yönetmek isteyen arkadaşlara naçizane birkaç önerim var.

  • Her zaman konuşulan teslim süresine uymaya özen göstermek lazım. Piyasa UX/UI Designer veya Software Developer dolu gibi görünse de işini süresinde ve eksiksiz tamamlayan çok az freelancer var.
  • Korkmamak, risk almak lazım. Sizden birkaç yıl daha fazla tecrübesi var diye yöneticiniz olan ama yöneticilik vasfı olmayan insanlara katlanmak zorunda değilsiniz, değiliz. Risk almak iyidir. Neredeyse 2–3 ay kadar proje alamadığım oldu ama bu işe bunu bilerek başlamak gerekir zaten. Sıkıntılı bir ekonomi ile mücadele ediyoruz güzel ve yalnız ülkemizde.
  • Görsel algı elbette tasarımda çok çok önemli ama özellikle bizim yaptığımız iş analitik bir iş olduğu için önce “Kullanılabilir mi?” diye bakmamız gerekiyor.
  • Her ne kadar artık React-Native ile ortak uygulamalar yazılsa da Android’e ayrı, iOS’e ayrı önem verip kullanıcıların o platforma özgü davranışlarını yok saymamak lazım.
  • Isınamadığınız, içinde bulunmak istemediğiniz bir projeyi sırf para kazanmak için yapmamak gerekir. Zül gelir bir süre sonra ve işler bir anda tatsızlaşır.
  • Zaman zaman tekrar tam zamanlı bir işe dönsem mi diye düşünebiliyor insan, özellikle proje olmadığı zaman:) ama motivasyonunuz birçok insanın hayatına dokunmak ve kolaylık sağlamak ise böyle devam etmeye karar alıyorsunuz.
  • Mutlaka tasarıma başlamadan önce benchmarking yapmak gerek. Bununla ilgili bir yazı yazmıştım, işte şurada. Orada da dediğim gibi sırf Facebook ya da Airbnb yapmış diye “abiiğ bak onlar yapmış doğrusu bu” demek pek doğru değil. Elbette muhteşem UX ekibi olan büyük firmalar bunlar ama onun hedef kitlesi ile senin hedef kitlen aynı mı, aynı coğrafya ve kültüre mi ürün yapıyorsunuz gibi onlarca önemli soru var.
  • Heyecanlı startup CEO’larına karşı biraz daha anlayışlı olmak lazım:) Onların girişimlerine aşkla bağlı olduğunu unutmadan, bazen über-ilginç isteklerine kibarca “bi’ dakika, önce bi’ araştıralım” demeyi bilmek lazım. “Parayı veren her zaman haklıdır”’dan “Kullanıcı her zaman haklıdır”a evrilmek ve evriltmek gerekir.
  • Yavaş yavaş öğrenilse de bu süreç; bir işe başlamadan tüm kapsamı, platformları, fiyatı, her şeyi ama her şeyi detaylıca konuşmak ve yazıya dökmek gerek. Güzel ve yalnız ülkemizde fiyat konuşmak nedense ayıp ama bu işimizin bir değeri var ve asla en başında bunu konuşmaktan çekinmeyin.
  • Öğrenirken öğretelim. Bu eski kuşakların “ben tırnaklarımla kazıdım o da araştırıp öğrenecek!” zırvalıklarına aldanmayın. Öğrenme samimiyetine güvendiğimiz insanlara yardımcı olalım. Sanılanın aksine kaliteli tasarımcılar arttıkça senin işin azalmayacak, gönül verdiğiniz meslek daha değerli daha bilinir hâle gelecek. Tabii bu işin doğru anlatılması şartıyla.
  • Sketch, Zeplin ve inVision gibi toollara sahip olmanız (premium olsa daha iyi) önemli.
  • Elbette seminerler, workshoplar, etkinlikler önemli fakat sadece bunlara katılıp projelerde yer almıyorsanız bilginiz sadece teoride kalır. Bu da pratikte sıfır demek. Yani demek istediğim her iş gibi bu iş de projelerde yer aldıkça, hata yaptıkça, hataları deneyimledikçe öğrenilen ve uzmanlaşılan bir iştir.
  • Her ne kadar projelerde yer almak iyi olsa bile hayata geçirilecek olan projeleri iyi sezmek lazım. Bir tasarımcıyı en çok üzen olay bu olsa gerek. Zevkle yaptığınız işin hayata geçirilmemesi büyük bir motivasyon kaybı oluyor.

Yazı uzun ve sıkıcı oldu sanki biraz ama umarım faydalı olur. Aklınıza gelen soru olursa seve seve cevaplamaya çalışırım. Diğer danışmanlık yapan freelancer arkadaşlar da tavsiyelerini, tecrübelerini paylaşırsa tadından yenmez.

Tüm toplu ulaşım araçlarında önceliğin inenlere ait olduğunu belirtip (demesem ölürüm) ve size çalışırken iyi giden bir playlistimle veda ediyorum.
https://open.spotify.com/user/dbostancioglu/playlist/0JWLJvs2DR0Yrbw9BIZQsh?si=TjkSdI_qSSC-0AzBJnGa4Q

Not: Ben bunların hiçbirini bilmiyorum ama öğrenmek isterim diyenler için de Youtube’da ücretsiz anlattığım Sketch derslerini önerebilirim.